فرض کنید بازی 1-1 مساوی است و به دلیل سن بالای بازیکنان و 10 نفره بودن تیم، تیمتان کم آورده است. بهترین راه برای حفظ نتیجه و نباختن چیست؟!

الف. با تمام قوا و جنگنده بازی کنیم و با توجه به اینکه بهترین دفاع حمله است به ساق پای مهاجمان حریف یورش ببریم!

ب. به گلر بگوییم هر وقت توپ را گرفت دو سه تا حرکت آکروباتیک هم انجام دهد و بدین ترتیب وقت را تلف نماید.

ج. گلر توپ را به اوت بیندازد و خودش را به مصدومیت بزند، در نتیجه بازیکنان حریف مجبورند برای رعایت بازی جوانمردانه توپ را به گلر بازگردانند. سپس از دوباره گلر می تواند توپ را به اوت بزند و باز خودش را روی زمین ولو کند و باز هم تیم حریف بایستی برای اینکه فیرپلی را رعایت کرده باشند توپ را به گلر بدهد و باز گلر ... و می شود اینقدر این حرکت را تکرار کرد که 5 دقیقه که سهل است، تمام 90 دقیقه ی بازی تلف شود!

اولش به خودت می گی : " این یکی دیگه خودشه ! همون که سینمای ایران چند سالی هست منتظرش بود . بالاخره یه فیلم الکی که این همه جایزه نمیگیره ؟! اونم از نوع داخلی و خارجی . آخه فیلمای زیادی داشتیم که یا باب طبع این وریا بوده یا باب طبع اون وریا ، ولی این یکی حتما یه چیز متفاوت با بقیه است "

پس اولین کار عقلانی که به نظرت می رسه اینه که بری یه سینمای با کیفیت و خوب و یه پول خوب بدی و گوش شیطون کر یه فیلم خوب ببینی!

اما کور خوندی ...

اونهایی که سیستم رو اداره می کنن حواسشون هست که باید چکار کنن...

حالا اگه دوس داری بهت بگم قضیه فیلم چیه ؟!! اصلا داستان هیچ ربطی به نادر و سیمین نداره . اصلا قضیه یه قضیه دیگه است . داستان می خواد جدایی طیف خاکستری مردم رو از یک طیف دیگه مردم نشون بده ( که حالا ما نمیگیم اون دسته دوم سیاهه یا سفید ، اون رو خودتون انشالله تشخیص بدید ، ولی فیلم آخرش به شما القاء می کنه که اون طیف دوم سیاه هست و طیف سفید و آدم خوبه داستان همون مردم خاکستری جامعه هستند )

قضیه اینه که نادر و سیمین به علت اینکه اینجا برای پیشرفت خودشون و فرزندشون جا تنگه و فضای خفقان داخل و این مشکلات و مسائل عمده که در داخل هست ! چند سالی دنبال این بودن که برن به بهشت برین ( اون ور آب ) و حالا درب رحمت خدا به روشون باز شده و ویزای شینگنشون اومده . اما این وسط یه مشکل هست . پدر نادر دچار بیماری آلزایمر شده و مشکلات پیری بهش غلبه کرده و متاسفانه حتی کنترل خودش رو هم در اختیار نداره  به همین خاطر نادر نمی خواد اون رو تنها بذاره . پس سیمین می خواد ازش جدا بشه و بره خارج و تقریبا جدا هم می شن. از همین اول بگم نادر (پیمان معادی) در این فیلم تقریبا سوپر استار داستان هست و تمام صفات خوب انسانی همه آئین ها و مذاهب درش جمع شده . خانواده نادر (پیمان معادی و لیلا حاتمی و دخترشون سارینا فرهادی) خانواده خاکستری فیلم هستند یعنی در لایه میانی جامعه قرار دارند . نه پول دارند نه بدبخت .نادر کارمند بانک . نه خیلی مذهبی هستند نه بی بند و بار . سیمین مانتویی ولی جلف نیست ، سیگار می کشه ، پیانو می زنه ، پدر نادر کراوات می زنه (تقریبا می شه گفت تمام ژست ها مدرنیته رو دارند در خانواده شون ) . تا اینجا کارگردان این خانواده رو اینجوری نشون میده .

داستان اینجا شروع می شه که چون سیمین طلاق گرفته کسی تو خونه نیست که از بابای نادر نگه داری کنه پس نادر برای باباش پرستار میگیره . این پرستار یه زن که اسمش مرضیه است (ساره بیات) کاملا مذهبی هست و کاملا رعایت همه شرعیات رو میکنه . این زن بخاطر اینکه شوهرش ( شهاب حسینی ) بیکار و بی پول و ورشکسته هست قبول میکنه بر خلاف میل باطنیش خونه نادر کار کنه و حتی پدر نادر رو دستشویی ببره و ... ضمنا این خانوم باردار هستن .

یه پولی توی خونه نادر گم میشه و بخاطر یه مشکل دیگه یه درگیری بین نادر و این خانم پرستار پیش میاد و توی این درگیری نادر این زن رو از خونه هل می ده بیرون و میندازه توی راه پله . همون شب بچه این خانم در بیمارستان سقط می شه (بیننده نمیدونه دلیلش درگیری نادر با این خانومه یا دلیل دیگه ای داره ) . اینجا شوهر این خانوم که مثل خودش خیلی دم از مسلمونی می زنه وارد فیلم میشه و اینجا دقیقا همون جایی است که کارگردان همه بهره برداری مورد نظرش رو از فیلم می کنه . تا اینجای فیلم تماشاگر بخاطر اینکه مشکلات خانواده نادر رو دیده دلش بحالشون می سوزه و تقریبا می شه گفت دوست داره که مشکلاتشون رفع شه اما از اینجا به بعد یک مشکل دیگه اضافه می شه و اون مشکل این آقای حزب اللهی هستش . این آقا که مشکل مالی شدید هم داره می خواد به هر نحوی که شده دیه بچه سقط شده رو بکنه تو پاچه نادر ( در صورتی که خود بچه اصلا براش مهم نبوده و هیچ احساسی نسبت به بچه اش که مرده نداره ) و در این راه از هیچ شارتان بازی و ناجوان مردی و هیچ کار غیر شرعی و غیر اخلاقی فرو گذار نمی کنه . دقت کنید این کار ها رو این آدم که دارای وجه حزب اللهی هست انجام میده .

کارایی مثل دروغ گفتن در دادگاه ، تهمت بی غیرتی و بی بند و باری زدن به نادر ، تهدید کردن دختر نادر در مدرسه دختر و تهدید معلم دخترش که از شاهدان دادگاه هست ، ایجاد دعوا و داد و بی داد کردن در دادگاه ، شکستن شیشه ماشین نادر و هر کار زشتی که شما فکر کنید او انجام میده تا به این پول برسه . در عوض نادر کوه صبر و راستگویی و انسانیت هست در برابر این مرد حزب اللهی که خیلی ظالم و نامرد . فقط در یک جای فیلم نادر بخاطر اینکه دادگاه حرف راست اونو باور نمیکنه مجبور میشه دروغ بگه ( که اون هم بخاطر بی عدالتی دادگاه هست ) .

نادر نماد راستی و درستی هست نادر همچنین نماد مقاومت هست . در یک صحنه بعد از اینکه  شوهر مرضیه میره در مدرسه دختر نادر و تهدیدش می کنه ، سیمین با خواهش از نادر می خواد که لطفا پول رو بده چون جون دخترمون در خطره . نادر به سیمین میگه من اگه مطمئن بشم اون بچه رو من کشتم خودم دو دستی دیه رو تقدیمشون می کنم ، اما تا وقتی که به خودم ثابت نشه پول مفت به کسی نمیدم ( این برای اینکه نشون بده چقدر با شرافت و خوبه ) . و همچنین به سیمین می گه تو همیشه یک آدم ترسو بودی ، دلیل این هم که می خوای فرار کنی و بری خارج همینه . ولی من معتقدم باید در برار زور مقاومت کرد و عرصه رو خالی نکرد و سربلند ایستادگی کرد تا ظالم رو از خانه خودمون دور کنیم (این هم نشانی از مقاومت و پایداری) .

اینجای فیلم خیلی حرف داره . خیلی خیلی حرف داره . مسائل سیاسی دو سال گذشته رو به خاطر بیارید . اینجا در فیلم شاهد تقابل دو فرد هستیم. یک مرد حزب اللهی ظالم که می خواد به ناحق یه پولی رو نادر بگیره و نادر که شرافتمندانه از حقش و خانواده اش دفاع می کنه و حاضر نیست عرصه مبارزه رو خالی کنه . شما رو یاد شعر های حماسی نمی ندازه ؟ به یاد یک مبارز که برای وطنش و حقش و شرافتش مبارزه می کنه در برابر انسان های زورگو ( بخوانید حزب اللهی ) ؟؟!!!

اگر فیلم این رو نمی گه پس چی رو می گه ؟؟

آخر فیلم هم نادر از قتل تبرئه می شه و پدر نادر هم فوت می کنه اما نادر باز هم با سیمین به خارج نمی میره و می مونه در وطنش . مونه و عرصه رو خالی نمی کنه و مثل یک مرد اصیل ایرانی میهن آبا و اجدادیش رو به چنگ دیگران نمی سپاره .

فیلم نشان دهنده سه موضوع بود :

1-  جدایی مردم خوب و آزادی خواه که از وضع حاضر نا خوشنود هستند از یک عده خاص از مردم که رفتار ظالمانه دارند به اسم مذهبی ها

2-  و از اون مهمتر جدایی دو قشر از افراد معترض جامعه . افرادی شبیه سیمین ، که از وضع موجود ناراضی اند و اما علاقه ای به خشونت و مبارزه ندارند و ترجیح می دن اون ور آب زندگی آرومی داشته باشند . افرادی شبیه نادر ، که هم از وضع موجود ناراضی اند هم می مونند تا عوضش کنند .

3- و از همه اینها مهمتر فیلم به این نکته تاکید می کنه که همه افراد جامعه ما با هر آرمانی که دارند در شرایطی آرمان هاشون رو مثل یک نقاب از صورتشون بر می دارند و به راحتی دروغ می گن . نادر که نماد راستی و صداقت فیلم هست در دادگاه و در تمام طول فیلم یک دروغ بزرگ می گه . مرضیه که نشون میده خیلی مذهبیه در دادگاه حقیقت رو مخفی می کنه و دروغ میگه . شوهر مرضیه که نماد دروغگویی و خباثت هستش و حتی دختر نادر که به نظر میاد هنوز درگیر مشکلات آدم بزرگا نشده و نماد یک انسان آزاد و رهاست هم در دادگاه شهادت دروغ میده. تقریبا هیچ قشری از ضربه های کارگردان جون سالم به در نمی بره.

البته تمامی این کارها با کارگردانی دقیق و حرفه ای انجام می شه و بازی حرفه ای بازیگران و کار قوی عوامل فیلم این مسئله رو زیبا و جذاب نشون می ده و مخاطب رو کاملا با خودش همراه میکنه .

بعد از دیدن فیلم ناخوداگاه به یاد بیتی از استاد محمدعلی بهمنی افتادم که حس میکنم کارگردان می خواد اون رو به مخاطبانش (یعنی آدم هایی مثل سیمین ) بگه :

بروید ای دلتان نیمه که در شیوه ی ما 

مرد با هر چه ستم ، هر چه بلا می ماند

باید بگم که فیلم از نظر فنی قوی بود و از لحاظ محتوایی هم قوی بود و مفهوم فیلم در لایه های زیرینش نهفته بود ( البته مفهومی که معلومه باب میل چه کسانی بود) . حالا دلیل جایزه ی آسیا پاسیفیک که در زمانی که هنوز فیلم ساخته نشده بود به فیلمنامه فیلم دادن رو می فهمیم . و همچنین دلیل خرس های بی سابقه برلین رو . به نظرم تا حالا هیچ فیلمی به قشر مذهبی جامعه و همچنین رفتار ها و شخصیت های مردمون این قدر مستقیم و بی پروا هجوم نیاورده بود . فقط یک نکته مجهول در ذهنم هست و بخاطر اون نقطه مجهول تشکر میکنم از مسئولین و داوران و دست اندرکاران جشنواره فیلم فجر بخاطر جوایزی که به فیلم دادند !!!!!!!! ( تقریبا هیچ حرفی ندارم باهاشون و فقط تشکر میکنم ازشون ) . تقریبا مثل این بود که به فیلم پیانیست یا فیلم فهرست شیندلر ( ساخته کارگردان یهودی هالیوود ، استیون اسپیلبرگ که بخاطر این فیلم اسکار گرفت ) یا فیلم 300 سیمرغ بلورین بدیم !!!!

من واقعا نمی دونم آقایان ادعای خدایی در سینما و ادعای مذهب که متولی سینما هستند این تحلیل ساده رو که یک دانشجو داره نمی تونن از یک فیلم داشته باند یا ... ؟؟؟؟

البته من از نظر محتوایی به فیلم نگاه کردم . برای نقد تخصصی تر فیلم شما رو به شنیدن "نقد فیلم جدایی نادر از سیمین توسط مسعود فراستی و فریدون جیرانی در برنامه هفت" دعوت می کنم.

دانلود نقد صوتی با حجم 1.7 مگابایت به مدت 15 دقیقه از لینک مستقیم

 منتظر نظرات ارزشمند شما درباره این فیلم هستم . شاید هم به نظر شما نظرات من غلط باشه . اینجا مهم نیست که من حرف هام درسته یا نه ،مهم اینه که حقیقت کشف بشه . پس منتظر همه جور نظری از شما عزیزان هستم . از بهار لذت ببرید ، ایام به کام